Lasom na ratunek

 

Przeczytaj poniższy list

Napisz do nas, podziel się swoją opinią

Lasy są dobrem wspólnym, nie pozwólmy go niszczyć

 

Czy uważasz, że

Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe"

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Pile

 

właściwie zarządzają lasami ?

 

 

 

 

Adresaci

według załączonego rozdzielnika

Polski Klub Ekologiczny

Okręg Wielkopolski

61-389 Poznań

os. Rzeczypospolitej 111

e-mail ekowielkopolska@wp.pl

 

 

 

 

 

Poznań, 13 lutego 2006

 

 

Szanowni Państwo

 

Kierujemy do Państwa ten list, powodowani głęboką troską o stan naszych lasów. Uprzejmie prosimy o wyrażenie opinii na temat powszechnie praktykowanego sadzenia w wielkopolskich lasach obcych geograficznie i ekologicznie gatunków drzew. Zwracamy się do Państwa nie tylko jako do przyrodników, lecz także jako do odpowiedzialnych i wrażliwych obywateli, których świadomość ekologiczna jest nieporównanie wyższa od przeciętnej. Jesteśmy pewni, iż macie Państwo wyrobioną opinię na ten temat i wierzymy, że zechcecie się Państwo nią podzielić. Tak więc bardzo prosimy o wypowiedź, nawet jeśli poruszonym problemem nie zajmujecie się Państwo na co dzień w swojej pracy zawodowej.

W szczególności zależy nam na zasięgnięciu opinii, czy - Państwa zdaniem - realizowane w wielkopolskich lasach sztuczne wprowadzanie obcych gatunków drzew zasługuje na miano racjonalnej gospodarki leśnej.

Nasze wątpliwości i sprzeciw powoduje uporczywie dokonywana przez władających lasami przebudowa ich składu gatunkowego, która często narusza zasady ekologii i bywa sprzeczna z encyklopedyczną, powszechnie dostępną wiedzą. Oto na naszych oczach usiłuje się stworzyć nowe biocenozy leśne, według trudnych do zrozumienia i zaakceptowania recept. W Wielkopolsce powszechnie spotyka się w nasadzeniach obce geograficznie lub ekologicznie i agresywne gatunki drzew:

•  dąb czerwony

•  modrzew

•  buk, który w lasach centralnej i południowo - wschodniej Wielkopolski z reguły jest gatunkiem nienaturalnym.

W posiadanej przez nas dokumentacji odnajdujemy różne próby usprawiedliwiania wprowadzania dębu czerwonego do wielkopolskich lasów. Znajdujemy stwierdzenie, iż jest gatunkiem rodzimym (rok 2002) i że nie stanowi zagrożenia dla fitocenoz, ponieważ nie odnawia się naturalnie (rok 2004 ). Nie brak i rzetelnej oceny mówiącej, iż jest to gatunek obcy i niemal tak agresywny, jak czeremcha amerykańska (rok 2004).

Jakkolwiek dąb czerwony i modrzew są w Wielkopolsce drzewami ponad wszelką wątpliwość obcymi, to masowe wprowadzanie buka i realizowaną powszechnie przebudowę lasów w kierunku bukowych nie wszędzie można jednoznacznie kwestionować. Przez Wielkopolskę przebiega południowo-wschodnia granica zasięgu tego drzewa. Władający lasami wykorzystują ten fakt dla usprawiedliwiania powszechnego jego wprowadzania w naszym regionie. Najczęściej obserwuje się nasadzenia bukowo-modrzewiowe na zrębach, z których usunięto sosny i dęby, a gdzieniegdzie też graby.

Lektura "Zespołów Leśnych Polski" J.M. Matuszkiewicza nie pozostawia jednak, jak się wydaje, najmniejszych wątpliwości. Fakt, iż występują tu i ówdzie w Wielkopolsce stanowiska buczyn o charakterze ekstrazonalnym (nawet po Wzgórza Trzebnickie), nie usprawiedliwia ich rozpowszechniania w całym regionie i likwidacji resztek grądów . Autor ten pisze:

"... grądy na większości terytorium Polski, poza wyższymi piętrami w górach oraz obszarem pomorskim stanowią dominujący przestrzennie typ roślinności naturalnej, który można określić jako typ zonalny i klimaksowy (...) grądy, jako potencjalne zbiorowisko roślinne zajmują 41,6 % powierzchni kraju. W praktyce jednak zbiorowiska te, jak mało które, zostały zniszczone, zarówno przez wylesienie siedlisk na potrzeby rolnictwa, jak i przez sztuczną przebudowę drzewostanów nasadzeniami drzew szpilkowych".

W rozdziale poświeconym rozprzestrzenieniu kwaśnych buczyn czytamy między innymi, iż zasięg ich obejmuje wprawdzie 64,5 % terytorium Polski, lecz

" ...bez krain Środkowowielkopolskiej i Kujawskiej."

Wśród najważniejszych regionów występowania tego zespołu autor ten nie wymienia Wielkopolski.

 

Trudno też zrozumieć dające się czasem słyszeć argumenty natury palinologicznej, mające usprawiedliwić gospodarkę leśną zwiększającą zasięg buka i wprowadzanie go poza właściwe buczynom tereny. Palinologia i fitosocjologia nie są nowymi działami biologii. Trudno sobie zatem wyobrazić, by w tak elementarnej kwestii botanicy XXI wieku weszli w posiadanie wiedzy nieznanej badaczom z połowy XX wieku. Łatwo sobie natomiast wyobrazić przemożną wolę usprawiedliwienia popełnianych wcześniej błędów w urzędowym ustanawianiu składu gatunkowego wielkopolskich lasów, choćby miało się to dokonać wbrew oczywistym faktom.

 

Jednocześnie darmo szukać jakichkolwiek prób zmierzających do renaturalizacji wielkopolskich lasów, odtwarzania grądów na właściwych im siedliskach. Przegląd dokumentów szczegółowych - planów urządzania lasu - pokazuje, iż nawet w nadleśnictwie centralnej Wielkopolski, na terenie którego las mieszany świeży zajmuje rozległą powierzchnię, udział grabu jest znikomy. Nie należy do rzadkości widok szczątkowej, zdewastowanej postaci grądu, w której grab odnawia się spontaniczne, a jest zastępowany bukiem.

Tymczasem już w 1999 roku obowiązywało zarządzenie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie doskonalenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych nakazujące, pod pewnymi warunkami, inicjowanie naturalnego odnowienia lasu.

Wprowadzanie obcych gatunków na obszarach chronionych jest niezgodne z przepisami wykonawczymi do Ustawy o lasach. "Zasady hodowli lasu" wprowadzone przez Dyrektora Generalnego L.P. na podstawie art. 33 ustawy o lasach nakazują poszanowanie dla względów przyrodniczych, w tym fitosocjologicznych. Podobne zalecenia, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów prawnie chronionych, znajdujemy w Instrukcji ochrony lasu

(Państwowe Gospodarstwo L.L.P. 2004). Niestety, proekologiczne zapisy, zawarte w tych aktach prawnych są martwą literą, a zalecenia w nich zawarte z reguły nie są respektowane.

 

Okręg Wielkopolski Polskiego Klubu Ekologicznego wielokrotnie zwracał się do władających lasami o wyjaśnienie przyczyn nieekologicznych nasadzeń i ich zaniechanie. Odpowiedzi, nie były w naszej ocenie przekonujące, o czym wspomniano wyżej. Korzystaliśmy też z każdej okazji, by w rozmowach z Leśnikami poruszać te zagadnienia. Stwierdzamy, iż opinie zawarte w posiadanych przez nas dokumentach są niespójne, a w wypowiedziach Leśnicy prezentują różne poglądy. Byliśmy świadkami niechęci do "wymądrzających się ekologów", bagatelizowania problemu, ale też obaw, iż zwerbalizowanie sprzeciwu wobec realizowanej polityki leśnej może narazić naszego rozmówcę na kłopoty i utrudnić awans.

Wydaje się więc, iż upór w takim zarządzaniu zalesieniami, które nie uwzględniają uwarunkowań fitosocjologicznych, jest dziełem wąskiej, choć być może prominentnej grupy Urzędników.

 

Mamy wszakże świadomość, iż w lasach gospodarczych względy przyrodnicze muszą czasem ustąpić ekonomicznym. Uważamy jednak, że dokonywanie zalesień o charakterze gospodarczym na obszarach chronionych i w ich otulinach, nie ma żadnego uzasadnienia, a czasem ociera się o granicę przestępstwa.

Oto trzy przykłady podjętych przez nas i udokumentowanych interwencji, dotyczących obsadzeń zrębów na obszarach chronionych i w otulinie:

 

•  Wielkopolski Park Narodowy

 

Latem 2005 roku skierowaliśmy do Dyrektora WPN oraz jego Rady Naukowej sprzeciw wobec niewłaściwego zalesiania zrębów. Stosunkowo niedawno dokonano tam bowiem obsadzenia gniazd typowym lasem gospodarczym, złożonym głównie z buka i modrzewia. Uważamy, że jedynym racjonalnym sposobem przebudowy drzewostanów w parku narodowym jest ich renaturalizacja, natomiast realizowany sposób ich zagospodarowywania jest w najwyższym stopniu szkodliwy. Merytoryczne uzasadnienie protestu opieramy, poza oczywistymi argumentami przytoczonymi wyżej, na dwóch dokumentach:

•  wygasłym już wprawdzie, lecz niewątpliwie poprawnym naukowo planie ochrony WPN, zawierającym mapę naturalnej roślinności potencjalnej; wskazuje ona, iż fitocenozą właściwą dla tego terenu jest grąd; o kwaśnych buczynach, mogących lokalnie występować, plan ochrony zaledwie wspomina,

•  Standardowym Formularzu Danych Natura 2000 Ostoja Wielkopolska z czerwca 2002 roku, który wśród typów siedlisk wymienionych w załączniku I wymienia grąd środkowoeuropejski, nie wspomina natomiast o kwaśnej ani żyznej buczynie, choć znajdują się one wśród typów siedlisk tego załącznika.

Trudno znaleźć jakiekolwiek uzasadnienie dla celowego zwiększania obecności buka w WPN, który - jakkolwiek obecny w jego florze - wydaje się być, na przeważającym jego obszarze, gatunkiem obcym, w podobnym stopniu co modrzew. Nie zauważyliśmy jednocześnie jakichkolwiek działań w kierunku restytucji grądów, choć grab masowo odnawia się na jego obszarze.

Postępowanie Dyrekcji parku jest tym bardziej niezrozumiałe, iż od lat jest w WPN realizowany pogram "depinetyzacji", czyli odstępowania od realizowanego dawniej zalesiania sosną. Wiele wskazuje, iż przyszłe pokolenia będą świadkami "defagetyzacji" i "delarixydacji" lasów.

Trwające już blisko pół roku milczenie (pomimo monitów telefonicznych) Dyrekcji WPN i jego Rady Naukowej odczytujemy jako niemożność racjonalnego wyjaśnienia kwestionowanych przez nas działań.

 

•  Rezerwat przyrody "Dębina" pod Wągrowcem

Utworzony już w 1957 roku, chroni przypuszczalnie najlepiej zachowany fragment grądu w Wielkopolsce. Poddany dokładnym badaniom naukowym przez UAM, został w 1992 roku otoczony tzw. "otuliną" na mocy postanowienia tzw. "Komisji Naukowo-Technicznej" Lasów Państwowych. W 2001 roku Wojewoda Wielkopolski, Rozporządzeniem nr 45 nakazał daleko idące zabiegi pielęgnacyjne w rezerwacie, polegające m.in. na usuwaniu samosiewu innych gatunków. Przeprowadzona latem 2004 roku przez Polski Klub Ekologiczny wizja terenowa wykazała, że tuż przy granicy rezerwatu, w tzw. "otulinie" dokonano obsadzenia zrębu gniazdowego obcym ekologicznie bukiem. Należy z całą mocą podkreślić, że zrąb był pokryty samosiewem grabu, w sposób oczywisty odpowiadającemu siedliskowemu typowi lasu, a którego jakość hodowlana i pochodzenie niewątpliwie uzasadniały reprodukcję naturalną, co udokumentowaliśmy fotograficznie.

Zagospodarowanie "otuliny" w sposób sprzeczny z literą i duchem ochrony rezerwatowej uważamy za karygodne, a zamieszczenie w tym miejscu tablicy "edukacyjnej" o brzmieniu: "uprawa leśna bukowa" postrzegamy jako prowokację antyekologiczną. Należy dodać, iż skuteczną interwencję uniemożliwiła nieprawomocność "otuliny". Ustanawiać ją może tylko Wojewoda. Zapytany przez nas, nie dostrzegł jednak niczego niewłaściwego w naruszeniu jego kompetencji przez Lasy Państwowe.

 

•  Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka

 

W czerwcu 2004 roku zgłosiliśmy Zespołowi Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego sprzeciw wobec stosowania obcych gatunków w obsadzeniach zrębów. W szczególności protest wzbudziło obsadzanie dębem czerwonym gniazd wokół rezerwatu Jezioro Czarne. Rezerwat ten jest przepięknym, a w okolicy Poznania unikalnym śródleśnym torfowiskiem.

Z przesłanego nam wyjaśnienia dowiadujemy się, iż kwestionowane przez nas przedsięwzięcia są dziełem tzw. "Komisji Techniczno-Gospodarczej", a naukowy patronat nad nimi sprawuje Leśny Zakład Doświadczalny Akademii Rolniczej w Poznaniu. Za sukces wspomnianej Komisji i przejaw jej troski o rezerwat uznano fakt, iż nie zezwoliła na całkowite zniszczenie jego otoczenia zrębem zupełnym, ograniczając się do wykonania gniazd, obsadzonych z udziałem północnoamerykańskiego dębu czerwonego.

..........................................

 

Liczymy na wnikliwą i wyczerpującą odpowiedź

 

Z wyrazami szacunku

 

Marek Smolarkiewicz

prezes Zarządu Okręgu Wielkopolskiego

Polskiego Klubu Ekologicznego

 

 

 

 

 

 

 

 

Otrzymują:

 

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Botaniki Leśnej Poznań, ul Wojska Polskiego 71d

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego - Katedra Ekonomiki Leśnictwa Poznań, ul Wojska Polskiego 71c

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego Katedra Entomologii Leśnej, ul Wojska Polskiego 71c, prof. Ignacy Korczyński, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego Katedra Fitopatologii Leśnej Poznań, ul Wojska Polskiego 71c

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego Katedra Gleboznawstwa Leśnego Poznań, ul. Góralska 3

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Gospodarstwa Łowieckiego, prof. Lesław Łabudzki, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, Poznań, ul. Wojska Polskiego 89

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - prof. Bogdan Drogoszewski, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, Katedra Hodowli Lasu, ul Wojska Polskiego 69

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Inżynierii Leśnej, ul. Mazowieckaa 41

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Ochrony Lasu i Środowiska, ul Wojska Polskiego 71c

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Urządzania Lasu, ul Wojska Polskiego 71c

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Użytkowania Lasu, ul Wojska Polskiego 71a

•  Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu - Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska ul Wojska Polskiego 71e

•  Drawieński Park Narodowy - Dyrekcja, ul. Leśników 2 73-220 Drawno

•  Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, ul. Wawelska 52/54, 00 - 922 Warszawa

•  Fundacja Instytut Na Rzecz Ekorozwoju, ul. Nabielaka 15 lok. 1 00-743 Warszawa

•  Greenpeace Polska ul. Pługa 3 m. 15 02-047 Warszawa

•  Instytut Badawczy Leśnictwa, Zakład Lasów Naturalnych ul. Bitwy Warszawskiej 1920r. Nr 3; 00-973 Warszawa

•  pan Sławomir Janyszek, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, ul. Szamarzewskiego 11/6, 60-514 Poznań

•  Klub Gaja - Stowarzyszenie Ekologiczno - Kulturalne ul. Parkowa 10, 43-365 Wikowice

•  Klub Przyrodników 66-200 Świebodzin, ul. 1 Maja 22

•  Liga Ochrony Przyrody - Zarząd Główny, ul.Tamka 37 / 2 00-355 Warszawa

 

 

•  Liga Ochrony Przyrody - ZO Krzyż Wlkp. ul. Mickiewicza 58 64-761 Krzyż Wlkp.

•  Liga Ochrony Przyrody - Poznań, al. Niepodległości 32

•  pan Włodzimierz Łęcki, Zarząd Główny PTTK, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego

•  Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków ul. Puławska 46/12 02-599 Warszawa

•  Państwowa Rada Ochrony Przyrody ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa

•  Polska Akademia Nauk, Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego, Poznań, ul. Bukowska 19

•  Polska Akademia Nauk - Instytut Dendrologii, ul. Parkowa 5, 62-035 Kórnik prof. Gabriela Lorenc-Plucińska Dyrektor Instytutu

•  Polska Akademia Nauk - Instytut Ochrony Przyrody - Zakład Bioróżnorodności, 31-120 Kraków, al. A. Mickiewicza 33

•  Polska Akademia Nauk - Instytut Ochrony Przyrody - Zakład Ochrony Szaty Roślinnej, 31-120 Kraków, al. A. Mickiewicza 33

•  Polska Akademia Nauk - Instytut Ochrony Przyrody - Zakład Ochrony Ekosystemów, 31-120 Kraków, al. A. Mickiewicza 33

•  Polski Klub Ekologiczny - Zarząd Główny Kraków ul. Sławkowska 26 a

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Dolnośląski ul. Pilsudskiego 74,

pok.312 50-020 Wrocław

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Górnośląski Mariacka 1 (2 pietro)

40-014 Katowice

•  Polski Klub Ekologiczny Okręg Małpolski al. Słowackiego 48 30-018 Kraków

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Mazowiecki Mazowiecka 11 lokal 16 (2piętro)

00-052 Warszawa

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Kujawsko - Pomorski pl. Św. Katarzyny 3

81-100 Toruń

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Lubuski ul. Witosa 12 67-100 Nowa Sól

ul. Zamkowa 3

•  Polski Klub Ekologiczny Okręg Południowo-Wschodni 35-069 Rzeszów ul. Kopernika 1

•  Polski Klub Ekologiczny Okręg Środkowo - Wschodni ul. Królewska 17 IIp.20-109 Lublin

•  Polski Klub Ekologiczny Okręg Świętokrzyski 25-009 Kielce

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Wschodniopomorski ul.Narutowicza 11/12

80-952 Gdańsk

•  Polski Klub Ekologiczny - Okręg Zachodniopomorski ul. Królewicza 4H/25 71-550 Szczecin

•  Polskie Towarzystwo Botaniczne - prezes prof. Jan Rybczyński, Ogród Botaniczny Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej PAN, ul. Prawdziwka 2, 02-973 Warszawa,

•  Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra" ul. Szamarzewskiego 11/6, 60-514 Poznań

•  Prezydent Miasta Poznania Plac Kolegiacki 17

•  prof. Andrzej Bereszyński, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, AR w Poznaniu, Katedra Zoologii

•  prof dr hab. Władysław Bugała Instytut Dendrologii PAN ul. Parkowa 5, 62-035 Kórnik

•  doc. dr hab. Henryk Chylarecki Instytut Dendrologii PAN ul. Parkowa 5, 62-035 Kórnik

•  prof. Bogdan Jackowiak - Przewodniczący Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, wydział Biologii UAM, Poznań, ul. Umultowska 89

•  prof. Leon Kozacki Zakład Kształtowania Środowiska Przyrodniczego i Fotointerpretacji Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych ul. Dzięgielowa 27 Poznań - Morasko

•  prof. Alfred Kaniecki - Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych ul. Dzięgielowa 27 Poznań - Morasko

•  prof. Andrzej Kostrzewski, członek rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, UAM - Instytut Badań Czwartorzędu

•  prof. Aleksander Łukasiewicz Ogród Botaniczny UAM, ul. Dąbrowskiego 165; 60-594 Poznań

•  profesor J.M. Matuszkiewicz, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN 00-818 Warszawa, ul. Twarda 51/55

•  dr Iwona Matuszynska Zakład Kształtowania Środowiska Przyrodniczego i Fotointerpretacji Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych ul. Dzięgielowa 27 Poznań - Morasko

•  prof. Jerzy Mastyński, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, AR w Poznaniu, Katedra Rybactwa Śródlądowego

•  prof. dr hab. Tadeusz Przybylski Instytut Dendrologii PAN ul. Parkowa 5, 62-035 Kórnik

•  prof. Kazimierz Tobolski Wydział Nauk Geograficznmych i Geologicznych ul. Dzięgielowa 27 Poznan - Morasko

•  prof. Tomasz Wesołowski, członek Rady Naukowej Białowieskiego Parku Narodowego, Zakład Ekologii Ptaków Uniwersytetu Wrocławskiego ul. Sienkiewicza 21 50-335 Wrocław

•  prof. Waldemar Żukowski, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, Wydział Biologii UAM, Poznań, ul. Umultowska 89

•  Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Pile 64-920 Piła-Kalina

•  Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu ul. Gajowa 10, pan dyrektor Piotr Grygier, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego

•  Stowarzyszenia Kształtowania i Ochrony Krajobrazu "Silva",

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Zakład Biologii i Ekologii Ptaków ul. Umultowska 89 Poznań

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska ul. Umultowska 89, 61-614 Poznań

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Hydrobiologii ul. Umultowska 89, 61-614 Poznań

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Morfologii Zwierząt ul. Umultowska 89, 61-614 Poznań

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Ochrony Wód 60-613 Poznań, ul. Drzymały 24

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Taksonomii i Ekologii Zwierząt ul. Umultowska 89, 61-614 Poznań

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Taksonomii Roślin ul. Umultowska 89, 61-614 Poznań

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Zoologii Ogólnej 61-701 Poznań, ul. Fredry 10, Coll. Maius

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Zakład Zoologii Systematycznej 61-701 Poznań, ul. Fredry 10, Coll. Maius

•  Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Pracownia Dydaktyki Biologii i Przyrody 61-701 Poznań, ul. Fredry 10, Coll. Maius

•  Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, pan Jerzy Gładysiak, Dyrektor Departamentu Ekologii i Infrastruktury, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego

•  Wielkopolski Park Narodowy - Dyrekcja, Jeziory 62 - 050 Mosina

•  Wojewoda Wielkopolski , Poznań, al. Niepodległości 16/18

•  Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska 61-625 Poznań ul. Czarna Rola 4

•  pan Jerzy Ptaszyk, członek Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, Wojewódzki Konserwator Przyrody, Poznań, al. Niepodległości 16/18

•  Zarząd Zieleni Miejskiej - Lasy Komunalne Miasta Poznania ul. Strzegomska 3 60-194 Poznań

•  Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, Poznań, al. Niepodległości 16/18